કથા કડી -૨૫ [ચેતન શુક્લ]

રાહુલના જેલમાં જવાથી ડો.માથુર અને સપના બંને હાશ અનુભવી રહ્યા હતા. ડૉ.ડેવીડની ટ્રીટમેન્ટ પણ હકારાત્મક લાગી રહી હતી. તેમના કહેવા મુજબ સંયોગની માનસીક સ્થિતીમાં સુધારાના પરિણામો તો બહુ જલ્દી જ દેખાવા માંડશે, પણ શારીરીક સ્વસ્થતા આવતા થોડો વધારે સમય લાગી શકે છે. ડોક્ટરના આ આશ્વાસનથી સપના પણ ભગવાનનો પાડ માની રહી હતી. ‘ભલે વ્હીલચેરમાં તો વ્હીલચેરમાં..પણ મારી સાથે વાત કરતો થાય તો ય ઘણું. મારે સંયોગ સાથે કેટલી બધી વાતો કરવી છે.’ -સપના વિચારતી હતી. મનોમન તે વિચારતી હતી કે રોજના અનુભવો ડાયરીમાં લખવા જોઇએ, પણ સમયનો અભાવ એક મોટી અડચણ બની રહ્યો હતો.
સ્પર્શ અને સંવેદના સાથે કંપનીનું કામ આગળ ધપાવવામાં સપનાને અવનીની ગેરહાજરી ઓછી સાલતી હતી. શરુઆતના દિવસોમાં સપના અવની સિવાય એકપણ ડગલું આગળ વધતી ન હતી. તેની અવની તરફની લાગણી ફક્ત અનંતના મિત્રતાના સબંધે વધુ ગાઢ થઇ હતી, અને તેમાંય પેટમાં ઉછરી રહેલા બાળકના કારણે તે અવનીની વધુ ને વધુ કાળજી પણ લેતી થઇ હતી. અવનીની ગેરહાજરીનો એક ફાયદો એ થયો કે ઓફિસની નાનામાં નાની વાતથી તે વાકેફ થઇ ગઇ. હવે તે ઓફિસના નિર્ણયો જાતે લઇ શકતી હતી.
કેબીનમાં બેઠી બેઠી તે વિચારી રહી હતી, કે વ્યોમા જરૂર કોઇ બાજી ગોઠવતી જ હશે. વિચારતા વિચારતા સપના મનોમન બોલી પણ પડી કે, -એકલી સુંદરતા જીવનમાં કામ આવતી નથી વ્યોમા, આ કોર્પોરેટ વર્લ્ડમાં મગજ પણ દોડાવવું એટલુ જ જરૂરી છે. ભણતરની સાથે ગણતર પણ કેટલું કામ આવે છે, એ તો અહીં આવીને જ હું શીખી છું. એટલામાં જ તેના વિચારોમાં ખલેલ પાડતી તેના ફોનની રીંગ વાગી. સ્ક્રીન પર વ્યોમાનો નંબર જ ઝબકતો હતો. ‘શેતાનને યાદ કરો ને શેતાન હાજર.. આ યે કંઇક વધુ જ જીવવાની લાગે છે..” -ફોન ઉપાડતા ઉપાડતા સપના બડબડી.
“હેલ્લો વ્યોમા, ક્યાં છે આજકાલ..?” સાવ નિરસતાથી ફેબ્રીકેટેડ સ્મિતના લહેકા સાથે તેને ઔપચારિક વાત શરુ કરી.
“વ્હોટ નોનસેન્સ…..હમમમ?…શું ક્યાં છે? તારા એકાઉન્ટન્ટનો મેઈલ તેં નથી વાંચ્યો…એ પટેલને કહી દે કે પાંચ-પચીસ લાખની ઉઘરાણી માટે આવા ધમકી ભર્યા મેઇલ એ કરે નહીં…તને તો ખબર જ છે હું આ બાબતે ટેવાયેલી નથી..”
ગુસ્સામાં બોલી રહેલી વ્યોમાની વાત કાપી સપના બોલી -“અરે વ્યોમા એમાં આટલી ભડકે કેમ બળે છે શાંતિથી વાત કર…પટેલે એવો મેઇલ કર્યો છે? હા મેં જ એને કાલે પેમેન્ટનું રીમાઇન્ડર મોકલવાનું કહ્યુ હતું..”
“ઓહો..! તો મેડમે જ કીધુ હતુ એમ?” વ્યોમાના કટાક્ષ ભરેલા પ્રશ્નના જવાબ આપતા સપના બોલી,
“વ્યોમા, એક જ મિનીટમાં હું મેઇલ ચેક કરીને તને કોલ-બેક કરું.” -કહી સપનાએ તરત ફોન કટ કરી દીધો અને બંને બાજુ વિચારોનો ઝંઝાવાત સર્જાઇ ગયો હતો.
એક બાજુ સ્પર્શનો પ્લાન સફળતાની પહેલી સીડી ચડ્યો હોવાનો અણસાર સપના પામી ચુકી હતી. તો બીજી બાજુ વ્યોમા રોજ નવી નવી ભીંસ અનુભવતી હતી. જે સફળતાથી સપના ઓફિસ હેન્ડલ કરી રહી હતી તે વિશેના સમાચાર તેને મુંઝવી રહ્યા હતા. સપનાની કંપની દ્વારા કોન્ટ્રાક્ટ પ્રમાણેના ઓર્ડરનું જે ત્વરા અને ચોકસાઈપૂર્વક અમલીકરણ થતું હતું તેનું પણ વ્યોમાને અચરજ થતું હતું. રાહુલના જેલમાં જવાથી પોતાની કંપનીની પ્રતિષ્ઠા ખરડાઇ હતી એ ચિંતા જાણે ઓછી હતી, કે સરકારી વકીલે રાહુલને ‘પાસા’ હેઠળ મોકલવાની માંગણી કરીને એમાં ય વધારો કર્યો હતો.
“હેલો મિ.વર્ગીસ તમારું પેમેન્ટ લઇને માણસ નીકળે જ છે, બોલો ક્યાં પહોંચાડુ??”
“ઓહો આટલું બધુ ઝડપથી…?” ખુશીનો માર્યો વર્ગીસ એટલું જ બોલ્યો કે “સર આટલી રકમ તો હું રીટાયર્ડ થતા સુધી પણ નહોતો કમાવાનો..એ પેમેન્ટ મારા ઘેર જ પહોંચાડી દો ને…!!!”
“મિ.વર્ગીસ એ યાદ રહે કે મારો માણસ તમારા ઘેર પહોંચે એ પહેલા એ કોન્ટ્રાક્ટ કેન્સલેશન લેટર શેઠ એન્ડ કંપનીમાં પહોંચી જવો જોઇએ..નહિંતર…”
ઘેરો અને પડછંદ અવાજ સાંભળી વર્ગીસ બોલ્યો..”સર, શેઠ એન્ડ કંપની જે સ્પીડ અને ચોકસાઈપૂર્વક ઓર્ડર પુરા કરે છે, એ જોતા આવી કંપનીને આપેલ કોન્ટ્રાકટ કેન્સલ કરવો એ કોઈપણ કંપની માટે એક મૂર્ખતાભર્યું કામ કહેવાય. કોઈ પણ સમજદાર વેપારી આવું પગલું ન ભરે. રાહુલસર હોત તો કદાચ આ કામ અશક્ય જ હોત. પરંતુ વ્યોમા મેડમને હું આ કામ કરવા રાજી કરી શકીશ. તમે ચિંતા ન કરો..’
“ઓકે..હું કલાક પછી ફોન કરું છું..ત્યાં સુધીમાં લેટર ત્યાંથી નીકળી જવો જોઇએ..!” -ફટાક દઇને ફોન મુકાઇ ગયો અને વર્ગીસે મૂંઝવણ અને ખુશીની મિશ્રિત લાગણી અનુભવતા અનુભવતા વ્યોમાની કેબીન તરફ ડગ માંડ્યા.
આ તરફ સ્પર્શે સપના સાથે હાથ મિલાવતા કહ્યું, “ચિયર્સ …..આ વ્યોમા જાણતી જ નથી કે નાની કંપનીઓને વશમાં રાખવા માટે રાહુલે કોન્ટ્રાક્ટમાં મુકેલો એક ક્લૉઝ એવો છે કે જે તેને પોતાને જ ડુબાડશે.
સ્પર્શે જ્યારે સપનાની ઓફિસે નિયમિત આવવાનું શરુ કર્યું ત્યારે સહુથી પહેલા એને એ જ નવાઇ લાગી કે લોકલ માર્કેટમાં આટલી સારી શાખ ધરાવતી સંયોગની આ કંપનીને રાહુલની કંપની સાથે જોડાવાની જરૂર જ શી હતી? સ્પર્શ પોતે પણ એક સારો રિસર્ચ એનાલીસ્ટ હોવાને કારણે રાહુલની માર્કેટીંગ સ્ટ્રેટેજી જાણતો હતો. પહેલા એ લોકલ કંપની સાથે ઇન્ટરનેશનલ માર્કેટમાં પોતાની કંપનીના નેજા હેઠળ વેચાણ કરવાનો કોન્ટ્રાક્ટ કરતો. અને પછી ધીરે ધીરે એ લોકલ કમ્પનીની ઊત્પાદન ક્ષમતા વિશે જાણી લેતો. થોડા જ મહિના બાદ એ કમ્પનીની પૂર્ણ ક્ષમતા જેટલો માલ તેની પાસેથી ખરીદી લેવાનું ચાલુ કરતો અને ઇન્ટરનેશનલ માર્કેટમાં લૉન્ચ કરી દેતો. આવું કરવાથી કોન્ટ્રાકટ પ્રમાણે એને પોતાને ત્રણ મહિનાની ક્રેડીટ પણ મળી જતી, જયારે લોકલ કંપનીને તો નાણાકીય ભીડ વર્તાતી. આમ કરીને એ લોકલ કંપનીની સપ્લાય ચેઇન તોડી નાંખતો. કોન્ટ્રાક્ટની એક શરત પ્રમાણે જે પાર્ટી અધવચ્ચે કોન્ટ્રાકટ કેન્સલ કરે એને બહુ મોટી પેનલ્ટી ભોગવવાની આવતી, જેમાં મોટી રકમની બેન્ક ગેરન્ટી બંને પક્ષે આપવી પડતી. પૂર્ણ ક્ષમતાની સપ્લાય કરવાની અને પેમેન્ટ માટે વાટ જોયે રાખવાની..આવી કટોકટી ઉભી થવાથી નાની-નાની કંપનીઓ છ મહીનામાં જ સેટલમેન્ટને આરે આવી જતી. આવે વખતે રાહુલ તે લોકલ કંપનીને ફડચામાં જતી બતાવી તેને લગભગ અડધી કિંમતમાં ટેકઓવર કરી લેતો. આવું એ દેશના અલગ અલગ રાજ્યોમાં કરી ચુક્યો હતો. આ સ્ટ્રેટેજીના કારણે તેની માર્કેટ કેપીટલ, ગણતરીના વર્ષોમાં જ દસગણી થઇ ગઈ હતી.
જોકે વ્યોમા આ બાબતોથી સાવ જ અજાણ હતી. એના નામે ચાલતા આ બીઝનેસમાં સહી કરવા સિવાય એ વધારે રસ પણ લેતી ન હતી. બીઝનેસમાં જો એટલી ગતાગમ પડતી હોત, તો રાહુલ જેવા ચલતાપૂર્જા સાથે લગ્ન કરીને પોતાનો આવડો મોટો વારસાગત બીઝનેસ એણે તેના હાથમાં મૂકી ન દીધો હોત.
વ્યોમા એક બીઝનેસ વુમન પછી, પરંતુ એક સ્ત્રી પહેલા હતી. અને એટલે જ સ્ત્રીસહજ ઇર્ષ્યાથી પ્રેરાઈને તે સપનાની સફળતા સહન કરી શકતી ન હતી. અને માટે જ તે શેઠ એન્ડ કંપનીને પાયમાલ થતી જોવા ઈચ્છતી હતી. તેની આ જ જલન તેના સીનીયર સ્ટોર મેનેજર વર્ગીસનું કામ વધુ સહેલું કરી નાખવાની હતી. રાહુલના જેલમાં જવાથી પોતાની કંપનીના શેરમાં તીવ્ર ઘટાડો થવાથી કેપીટલમાં કડાકો બોલાયો હતો અને સાથે-સાથે ઇન્ટરનેશનલ માર્કૈટમાં પણ તેની કંપનીની પ્રતિષ્ઠા ધોવાઈ હતી તે વાત વ્યોમા જાણતી હતી. જો કે તેને એવો પણ ભ્રમ હતો કે પોતાની કંપનીના કોન્ટ્રાક્ટના સહારે જ સપનાની કંપની ચાલતી હતી. એજ અરસામાં શહેરની મધ્યમાં આવેલા શોપીંગ મોલમાં શેઠ એન્ડ કંપનીની જાહેરખબર દેખીને તેને અદેખાઇ તો આવી જ હતી. સફળ રીતે બીઝનેસ હેન્ડલ કરવા ઉપરાંત સપના એક સારી પત્ની અને પ્રેમાળ માતાનો રોલ પણ અદા કરી શકતી હતી તે વાત તેના માન્યામાં આવતી ન હતી.
જ્યારે પોતે એક બાળકની મા હોવા છતાં, ખાલી ખોળે જીવી રહી હતી. પોતાની જાતને પુછેલા સવાલોનો એક પણ સંતોષકારક જવાબ તે મેળવી શકતી ન હતી કે, “હું શું છું?..સફળ માતા? સફળપત્ની? સફળ બિઝનેસ વુમન..?” તેના બધા જ સવાલોના જવાબો નકારમાં હતા.
એટલે આવા દ્વેષ અને ઉદ્વેગપૂર્ણ તબક્કે સિનીયર સ્ટોર મેનેજર વર્ગીસની કોન્ટ્રાક્ટ કેન્સલ કરવાની સલાહને તેને ઝાઝા કોઈ વિચાર કર્યા વિના જ વધાવી લીધો. આમેય આનાથી તેનો અહમ પણ પોષાતો હતો. જો કે કેન્સલેશન લેટર પર આંધળા ઉત્સાહથી સાઇન કરતી વખતે તેને ક્યાં ખબર હતી કે તે પોતાના જ પગ ઉપર કુહાડો મારી રહી હતી.

જનાર્દનના ગયા પછી તેણે આપેલા ફોટા સામે યશપાલ એક્ટશ નજરે જોઇ રહ્યો. કંઇક અંશે પરિચિત લાગતો ફોટાનો એ ચહેરો તેની સ્મૃતિને ઢંઢોળી રહ્યો હતો. એક ધુંધળુ ચિત્ર તેના માનસપટ પર આકાર લઇ રહ્યું હતુ. એકાએક કંઇક વિચારી તેણે અનંતને ફોન કર્યો. સામે છેડેથી અવાજ આવ્યો, “હા …બોલ યશપાલ..!”
“અનંત આજે સાંજે મારા ઘેર આવવાનું ફાવશે.?” -યશપાલના ટુંકા પ્રશ્નનો અનંતે પણ ટૂંકો જ ઉત્તર આપ્યો, “હા.. આઠ વાગ્યા પછી આવું છું.” અને બંને પક્ષે ફોન મુકાઇ ગયા..
બરાબર સાડા આઠે અનંતે યશપાલના વિશાળ કહી શકાય તેવા સરકારી બંગલામાં પ્રવેશ કર્યો. તેને લાગ્યું કે રાહુલના કેસમાં કેવી રીતે આગળ વધવું તેની જ કોઈક ચર્ચા હશે, એટલે જ મને અત્યારે અહીં બોલાવ્યો હશે. ડ્રોઇંગ-રુમમાં ઘણી બધી ફાઇલો સાથે બેઠેલા યશપાલે તેને આવકાર્યો. અનંત તેની બાજુના સોફામાં બેઠો. ઔપચારીક વાતો પછી યશપાલે જણાવ્યું કે સરકારી વકીલે કોર્ટમાં રાહુલને તેની ટાઇ અને બેગમાંથી ડ્રગ્સ મળવાના આરોપસર રિમાન્ડ અને પછી ‘પાસા’ની માંગણી કરી છે એટલે હવે એની કમસેકમ એક બે વરસની જેલ તો પાકી જ સમજવાની. આટલું કહી યશપાલે એક ફોટો અનંત સામે ધર્યો અને પુછ્યું, “આ યુવકમાં તને કોઈ અણસાર આવે છે?”
“અરે આ તો પેલા વિષ્ણુ જેવો જ લાગે છે.. પેલો તોફાની છોકરો વિષ્ણુ..”
અનંતના એકદમ ત્વરીત જવાબથી યશપાલના વહેમને પણ પુષ્ટિ મળી, એટલે એ પણ સામે પૂછી પડ્યો, “વિષ્ણુ..! પેલો છરી મારવાના કેસમાં જુવેનાઇલ કોર્ટમાં ગયો હતો..એ જ ને ?”
“હા.. આ તો એ જ લાગે છે.. એની આંખો જો ને..” અનંતે જવાબ આપ્યો.
આ ફોટામાંના યુવકની આંખો તેની ઓળખ છતી કરવામાં ઘણી સફળ રહી હતી. ભારતીય પ્રજામાં ભાગ્યે જ જોવા મળતી આસમાની રંગની એવી જ આંખો, અનાથ આશ્રમમાંના એક કિશોરની પણ હતી એવું યશપાલને યાદ હતું. એ અનાથ-આશ્રમ, કે જેના ટ્રસ્ટી તેના પાલક-પિતા સક્સેના હતા. આ કિશોર નાનપણથી જ તોફાની અને ભારાડી હોવા ઉપરાંત તેનો બીજો પણ એક ભેદ હતો, જે અજાણતા જ સક્સેના તેના પાલક-પુત્ર યશપાલની હાજરીમાં વર્ષો પહેલા બોલી પડ્યા હતા.
શહેરના મોટા શેઠ સાંકળચંદ આ અનાથ-આશ્રમમાં મોટી રકમનું દાન આપી ગયા ત્યારે, અકારણ જ આવડું મોડું દાન કોઈ શા માટે આપે તેની સક્સેનાને નવાઈ લાગી. સક્સેના સાથે શેઠ સાંકળચંદનો ઘરોબો તો હતો જ. એટલે તેમને વિશ્વાસમાં લઇને શેઠે એક ભેદભરી વાત કરી હતી. આ ભેદભરી વાતની ચર્ચા અમુક વર્ષો પછી એ બંને વડીલો જ્યારે ફોન પર કરતા હતા, ત્યારે યશપાલ અજાણતા જ અનાયાસે એ સાંભળી ગયો હતો. ત્યારે તો આ વાતનું કોઈ મહત્વ તેને લાગ્યું ન હતું. પરંતુ આજે તો જરૂર જ, આ વાત તેને બહુ જ કામની લાગતી હતી.
અને તરતજ તેના મગજમાં વિષ્ણુની ફાઇલના બધા જ કાગળ ઘુમવા માંડ્યા. ફોન પરની તે વાત પરથી એટલું તો યશપાલ જાણી ચુક્યો હતો કે વિષ્ણુ શહેરના ધનીક સાંકળચંદની એકની એક, પરંતુ અપરણિત પુત્રીનું અનૌરસ સંતાન હતો.

તેને અનાથ-આશ્રમમાં આશરો, સારું લલન-પાલન અને ભણતર મળી રહે એ હેતુથી જ તેમણે ખુબ મોટી કહી શકાય તેવી રકમનું દાન પણ કર્યું હતું. અને સક્સેનાને, આ વાત છાની રહે તેની તાકીદ પણ કરી હતી. પરંતુ ખોટી સંગત તેમજ અનાથ-આશ્રમમાં મળી રહેતી ખોટી છૂટને કારણે, તે છોકરો આડે રવાડે ચડી ગયો હતો. અને પછી કોઈક ને છરી મારવાના કેસમાં કસ્ટડીમાં જઈ ત્યાંથી ગાયબ પણ થઇ ગયેલો. પોતાના પિતા જ ટ્રસ્ટી હોવાથી યશપાલ આ બધી બાબતોથી વાકેફ હતો.
મંત્રાલયની કોઇ ફાઇલ હાથમાં રમાડતો યશપાલ બોલ્યો, “અનંત તું કાલે અનાથાશ્રમ જા. હું ત્યાં વાત કરી દઉ છું. તને જે ફાઇલ મળે એમાંથી વિષ્ણુનો ઇતિહાસ જોઇ આજની ભુગોળ સાથે એને કનેક્ટ કરી જો. આ તબક્કે વિષ્ણુની મધરનું પગેરું આપણા માટે બહુ જરૂરી છે.”
“પણ કેમ? આ ગુનેગાર પાછળ સમય બગાડવાથી શું ફાયદો?”
યશપાલે તરત જવાબ આપ્યો કે, “જનાર્દન સાથેની વાતચીતમાંથી તો એવો જ સૂર નીકળે છે કે રાહુલના એસાઇનમેન્ટ પણ આ વિષ્ણુ જ લેતો હતો. કદાચ અનિકેતનો કેસને પણ આનાથી નવી જાન મળશે..અને ‘એક કાંકરે બે પક્ષી’ નો ઘાટ ઘડી શકાશે એમ લાગે છે.”
અનિકેતનું નામ આવતા અનંતની આંખમાં એક નવો જ ભાવ તરવર્યો અને બોલ્યો કે “બે પક્ષી નહીં બે ગીધ બોલો..જીવતા માણસને પણ આ લોકો ચુંથી નાખે એવા છે.”
અનંતના હાથ ઉપર હાથ મુકી યશપાલ બોલ્યો, “બી સ્ટ્રોંગ યાર…આવા વખતે થોડું કાઠુ થવું પડશે. રાહુલ કે જનાર્દન જેવા સાથે ઇમોશનથી નહીં, પેશનથી કામ લેવું પડશે. આપણા હાથ ગમે તેટલા લાંબા હોય પણ એમના ગળા યે નજીક તો લાવવા પડશે ને?”
અનંત ઉભો થઇ ગયો અને બોલ્યો, “ઓકે.. હું રજા લઉ. આ કામ પુરુ કરતા મને બે દિવસથી વધારે વાર નહીં લાગે.”
અને ઉતાવળા પગલે અનંત બંગલાની બહાર નીકળી ગયો. યશપાલ પાસે તે એક વાત બોલી શક્યો ન હતો કારણ કે તેને પોતાને પણ એ વાતની ખાતરી ન હતી. હવે પોતાની શંકાની પુષ્ટિ સપના જ કરી શકશે તેવી માન્યતા સાથે તે સપનાના ઘર તરફ આગળ વધ્યો.
અનંતને આવકારતા સપના બોલી “ક્યાં છો બે દિવસથી..? તમારો ફોન પણ ન આવ્યો. અવનીની તબિયત બરાબર છે ને?”
“બધું જ ઓલરાઇટ છે. પણ ડૉક્ટર શું કહે છે સંયોગ માટે, એ કહે ને..!” અનંત બોલ્યો.
પછી સપનાએ સંયોગના રિપોર્ટ વિશે બધી માંડીને વાત કરી અને ઓફીસની પણ ઉપરછલ્લી વાતો ચાલી. સપનાએ અનંત માટે અંદરથી ચા મંગાવી. ત્યારે અનંતથી વધુ વાર ન રહેવાયું અને તેણે સીધો જ એ વિષય છેડી દીધો.
“હું વ્યોમા વિશે થોડું જાણવા માંગુ છું.
“કેમ? શું થયુ પાછું..?” સપના બોલી.
“મને થોડો અંદાજો તો છે, પણ તારી તો બહેનપણી છે, તો તું તો જાણતી જ હોઈશ, એના ફાધરનું નામ શું છે? સાંકળચંદ શેઠ ?
“હા, કેમ..? આ શહેરના ધનિક શેઠ સાંકળચંદની જ એ દીકરી છે.”
“સપના, કેન ઉ બીલીવ? વ્યોમા એક છોકરાની મા છે.”
“નોનસેન્સ.. અરે એ તો પહેલાથી આજ દિવસ સુધી વાંઝણી જ છે.”
“ના….તેનું એક સંતાન પણ છે અને તે પણ અનૌરસ.. તેના લગ્ન પહેલાનું..!”
“વોટ..!!” -સપના તો જાણે સોફા પરથી ઉછળી જ પડી. તેને માટે તો આ વાત તદ્દન અણધારી જ હતી- “આર યુ સીરીયસ ? તમને કોણે કહ્યું ?”
અનંતે સપનાને વાત કરી કે, “લગભગ ૨૫-૨૬ વર્ષ પહેલા વ્યોમાના ફાધર શેઠ સાંકળચંદ, તેના પાલક-પિતા સક્સેનાજી જે અનાથાશ્રમમાં ટ્રસ્ટી હતા, તે અનાથ-આશ્રમમાં મોટી રકમનું દાન આપીને પોતાની એકની એક દિકરીના સંતાનને મુકી ગયા હતા. સક્સેના સાથે શેઠને ઘરોબો હોવાથી તેમણે આ વાતમાં સક્સેનાજીને વિશ્વાસમાં પણ લીધા હતા કે આ વાત ભેદ જ રહે. અને તેઓ એ છોકરાનું સરખું લાલન-પાલન કરી વ્યસ્થિત ભણતર પણ આપે તેવી શેઠે ભલામણ પણ કરી હતી. જો કે આ વાત તો તેમણે વ્યોમથી પણ છાની રાખી હતી કે તેનું સંતાન ક્યાં રાખ્યું છે. એટલે વ્યોમા પણ નહિ જાણતી હોય, કે તેનું સંતાન અત્યારે ક્યાં છે.”
“કાન્ટ બીલીવ ધીસ અનંત..! વ્યોમાનો કોલેજ-કાળ દરમ્યાન એક સ્ટુડન્ટ લીડર સાથે એફેર ચાલેલો. પણ તેઓ આટલા આગળ વધી ગયા હશે તેવું તો કોઈની જાણમાં ન હતું. બીજું એ કે, એ સમયે બે-ત્રણ મહિના ચાલેલા અનામત આંદોલન, હડતાલ, પરીક્ષા મુલતવી થવી, વગેરે ધમાલમાં વ્યોમાની બાબત પર કંઈ વધું ધ્યાન નહતું રહ્યું. બાકી જો આ વાત સાચી હોય તો..તો ગજબ કહેવાય..!” સપનાની આંખોના ભાવ પણ જાણે એકદમ અકળ બની ગયા હતા.
“એ બધી વાત છોડ. એની આગળની કડી મને કહે. એટલે કે આ બધી તેમના એફેરની અફવાઓ જે તમે સાંભળતા હતા તેમાં હીરો કોણ હતો?” -સપનાની આંખોને વાંચવા મથતા અનંતે, આખરે બીજો એક મહત્વનો પ્રશ્ન કર્યો
“હમમમ…પચીસ વરસ પહેલા ભુલાયેલી વાત છે આ તો….નામ તો યાદ આવતું નથી. હા, એ કોલેજનો વિદ્યાર્થી નેતા કોઇ વાઘેલા હતો.” -સપના આંખો મીંચીને વિચારતી બોલી.
અનંત માટે આટલો જવાબ પુરતો હતો. એની માહિતીને સાચું સમર્થન મળવાથી તે ખુશીનો માર્યો એટલું જ બોલ્યો, “બસ હવે રાહુલ, વ્યોમા અને જનાર્દન વાઘેલાની પડતીના દિવસો શરુ થઇ ગયા સમજો. અનિકેતના આત્માને પણ હવે શાંતિ મળશે એવું લાગે છે.”
એટલું બોલી તેણે યશપાલના ઘર તરફની દિશા પકડી. સપના તો જાણે પોતે જ આ અણધાર્યા ઝટકાથી એટલી હચમચી ગઈ હતી, કે તે કંઇ નક્કી જ ન કરી શકી કે, અનંત ચા પીધા વગર નીકળી ગયો તો તેને પાછો બોલાવું કે નહીં…

— ચેતન શુક્લ